DEĞERLERİMİZ “Haddini bilmek”
Tarih: 15.10.2017 11:45:06
F.Zeynep EROL

Haddini bilmek deyimi, sınırlarını ve kendini bilmek anlamı taşıyor. Ne olduğunun ve ne olmadığının farkına vararak mütevazı ol, merhametli ve alçak gönüllü ol demektir.
Sen her şeyi bilemez, yapamaz ve gücü yetmez bir varlıksın. Sınırların olsun, sınırlarını aşma demektir. Dolu başaklar gibi başın yerde olsun ki kendine ve insanlığa faydan olsun. Boş başaklar gibi başın havada olursa ne oldum delisi olursun ve bir işe yaramazsın.
Tarihimizde İbn-i Kemal olarak tanınan Kemâlpaşazâde, Osmanlı Devleti önemli paşalarından olup, hırslı çalışkan bir komutandır. Divan-ı Hümayun´ da önemli bir konum olan divan üyesidir. Alimin divanda kendinden üstün olduğunu görünce kendini ilme verir ve ulemadan olur. Hırslı ve kendi bilgisine aşırı güvenir. Ara ara halktan gelen sorulara da cevap verir.
Bir gün huzuruna gariban bir derviş gelir: -Efendim size bir sorum olacak, der.
İbn-i Kemal biraz mağrur bir şekilde: -Sor, der.
Derviş: Efendim çok merak ediyorum, acaba Allah´ın bilgisi ne kadardır? Derdiğinde.
İbn-i Kemal: -Sonsuz ve sınırsızdır.
Derviş: efendim, aklım kıttır bunu gösterseniz dediğinde.
İbn-i Kemal eline büyük bir kağıt parçası alır ve büyükçe bir daire çizer: -Allah´ın bilgisine bu daire kadar dersek, bu güne kadar gelen insanların bilgisi de ancak bir nokta çizerek bu kadardır dediğinde. Derviş:-Efendim bu nokta içinde sizin bilginiz ne kadardır ? Diye sorunca,
İbn-i Kemal bu soru karşısında kendini toplar ve haddi aştığını gösteren dervişe “ne demek istediğini anladım ” der. Bu olaydan sonra daha mütevazı ve insanlara hoş görülü olur.

Bilgi, makam-mevki ve servet insanı mağrur etmemelidir. Sınırlar aşılmamalıdır. Bir Hint Atasözü şöyledir: “İnsan servet ve bilgisi ile değil, tavır ve davranışları ile asil olur.” Örnek insan olmanın gereği söz ve davranışlara hakim olmaktır. Çok konuşmak bilgili olunduğu anlamına gelmez, çok konuşan insan iş/olayları abartabilir, hatta sözünü etkilemek için yalan katabilir. İnsanın iki kulak, bir ağız olması ‘iki dinle bir konuş´ diye ifade edilmiştir. Çok konuşmak sınırları aşma anlamına gelen haddi aşmanın yolunu açar. Söz gümüş ise sükût altındır, sözündeki gizem bu olsa gerek.
Mesnevi´den bir hikaye:
Bir gün adamın biri Mûsa peygambere gelir:
-Ya Mûsa, ne olur duâ et de ben hayvanların dilinden anlayayım ve bundan kendime hisseler çıkararak daha iyi bir insan olayım, der. Hz. Mûsa:
-Yürü, işine git, kaldıramayacağın yükün altına girme, bu hâlin senin için daha hayırlıdır” der.
Adam dinlemedi, ısrar eder:
-Ya Mûsa, ne olur hiç değilse kapımda yatan köpekle horozun dilini anlayayım” der.
Adamın ısrarı karşısında Mûsa (as) her ne kadar bundan vazgeçmesi için uğraştıysa da, adam ısrar eder, durur. Bunun üzerine Hz. Mûsa bu konuda onun için duâda bulunur. Adam sevinerek evine döner. Ertesi sabah hizmetçisi evin avlusunda sofrayı kurarken bir parça ekmek fırlayıp düşer. Horoz koşarak bunu kapar. Köpek onun davranışına kızar:
-Be horoz, bu yaptığın doğru mu? Sen buğday da yiyebilirsin, arpa da. Mısır da yiyebilirsin, başka küçük taneleri de. Bense bu kapıda ekmekten başka bir şey yeme imkânına sahip değilim, neden benim rızkımı kapıyorsun? der.
Horoz cevap verir:
-Haklısın fakat hiç tasalanma, yarın bizim ev sahibinin eşeği ölecek, sen de böylece karnını iyice doyurursun, der.
Bunu duyan adam, hemen eşeği pazara götürerek satar. Ertesi sabah da bakalım köpekle horoz ne konuşacaklar diye onları izlemeye başlar.
Köpek horoza sitem ediyordur:
-Yahu horoz kardeş, hani eşek ölecekti, biz de karnımızı doyuracaktık, ne oldu? der.
Horoz: “Eşek ölmesine öldü, lâkin başka yerde; çünkü sahibimiz onu sattı. Fakat sen hiç merak etme, yarın at ölecek, o zaman daha büyük ziyafete konacaksın” der.
Bunu duyan adam ahıra koşar, atı aldığı gibi pazara götürüp satar. Sevinerek evine döner: “Bu hayvanların dilini öğrenmek çok iyi oldu, böylece zarardan kurtuldum” diye düşünüyordur.
Ertesi sabah, acaba bugün ne konuşacaklar diye köpekle horozun yanına yaklaşır. Köpek yine horoza kızıyordur:
-Yahu horoz, bu sefer de dediğin çıkmadı, yoksa sen de mi yalana başladın?” der.
Horoz: “Hayır, ben yalan söylemedim, at ölecekti lâkin sahibimiz onu da sattı. Fakat merak etme, yarın onun çok değerli hizmetçisi ölecek, o zaman onun hayrına yemekler, helvalar verilecek, hepimiz doyacağız” der.
Bunu duyan adam hiç vakit kaybetmeden hizmetçisini götürüp satar. .
Adam, “Bu horozla köpeğin dilini öğrenmem iyi oldu. Böylece pek çok zarardan kurtuldum” diye düşünerek sevinir ve ertesi gün yine köpekle horozun konuşmalarına kulak verir. Köpek bu defa çok kızgındır:
-Yalancı horoz! Der, hani hizmetçi ölecek bu sayede karnımız doyacaktı, günlerdir beni yalanlarınla avutup duruyorsun, bu sana yakışır mı?”Horoz:
-Ben yalancı değilim ve yalan söylemem. . Hizmetçi gerçekten öldü, lâkin burada değil, başka yerde. Çünkü sahibimiz onu sattı. Fakat hiç iyi etmedi. Çünkü bu sefer sıra kendine geldi. Zira ilkin kazâ-belâ eşeğe gelecek, böylece sahibimiz kurtulmuş olacaktı. Eşeği satınca, onun yerine ata geldi; atı da satınca hizmetçiye geldi. Hizmetçiyi de sattığından belâ ona gelecek. Sıra kendisinde, yarın sahibimiz ölecek, o sayede hepimiz doyacağız” der.
Bunu duyan adam ah vah eder, başını yerlere vurur, ama iş işten geçmiştir.
Haddini bilmek güzel değil mi?
Yunus´un dediği gibi “ilim ilim bilmektir, ilim kendin bilmektir, sen kendini bilmezsen, ya nice okumaktır”. Sözü bizlere haddini bilmeyi hatırlatmıyor mu?
Ya Hacı Bayram-ı Veli´nin “Sen seni bil sen seni” sözü.

Anahtar Kelimeler: DEĞERLERİMİZ, Haddini, bilmek
Okuyucu Yorumları (0 yorum)
Adınız Soyadınız *
E-Posta *
 
Telefon
Güvenlik *
Yenile
 
Yorumunuz *
Yazarın Diğer Yazıları
HAYATA GENİŞ PENCEREDEN BAKMAK (27 Aralık 2017 - Çarşamba)
BAŞARIYI TATMALI İNSAN! (17 Aralık 2017 - Pazar)
BAKIŞ AÇISI… (FARKLI AÇILARDAN BAKABİLMEK) (06 Aralık 2017 - Çarşamba)
BİLİNÇALTI-RÜYA (28 Kasım 2017 - Salı)
DEĞERLERİMİZ “Doğruluk (14 Kasım 2017 - Salı)
DEĞERLERİMİZ “Cömertlik” (08 Kasım 2017 - Çarşamba)
DEĞERLERİMİZ “Emeğe Saygı” (22 Ekim 2017 - Pazar)
DEĞERLERİMİZ (09 Ekim 2017 - Pazartesi)
OKULLAR AÇILDI (24 Eylül 2017 - Pazar)
BEN DİLİ ve SEN DİLİ (13 Eylül 2017 - Çarşamba)
ÖDÜL MÜ, CEZA MI? (27 Ağustos 2017 - Pazar)
PLANLI ÇALIŞMAK (15 Ağustos 2017 - Salı)
ERGENLE SAVAŞMAK MI? ANLAŞMAK MI? (24 Temmuz 2017 - Pazartesi)
ÇOCUKTA ÖZGÜVEN NASIL DESTEKLENİR? (18 Temmuz 2017 - Salı)
ÇOCUKLARDA DAVRANIŞ EĞİTİMİ (05 Temmuz 2017 - Çarşamba)
İFRAT –TEFRİT BAĞLAMINDA AİLE (28 Haziran 2017 - Çarşamba)
VEFA İNSANDA VARSA GÜZELDİR (13 Haziran 2017 - Salı)
İRADE EĞİTİMİ (07 Haziran 2017 - Çarşamba)
GÜZEL DÜŞÜN, GÜZEL YAZ (30 Mayıs 2017 - Salı)
İLLA EDEB, İLLA EDEB! (16 Mayıs 2017 - Salı)
EĞİTİM AİLEDE BAŞLAR (09 Mayıs 2017 - Salı)
AKADEMİK BAŞARI YETERLİ Mİ? (02 Mayıs 2017 - Salı)
EĞİTİM ŞART MI? (25 Nisan 2017 - Salı)
Sayfa:
Serdar Nalcı
Serdar Nalcı
Tek taraflı çiğnemeyin...
Erdal Bayraktar
Erdal Bayraktar
İnegöl´ün Milyar Dolarlık Hazineleri
Uğur Bayram
Uğur Bayram
MESUDİYE ALT GEÇİDİ Mİ YAPIYORSUNUZ SÜVEYŞ KANALI MI?
Turhan Şahin
Turhan Şahin
ÇANAKKALE SAVAŞINDA İKİ İNEGÖL´LÜ
CİHAT DÜNDAR
CİHAT DÜNDAR
EVLİLİĞİN SÜRDÜRÜLMESİ
Melike Çalışkan
Melike Çalışkan
OKULA ADAPTASYONU HIZLANDIRMAK MÜMKÜN
İBRAHİM ÇOBAN
İBRAHİM ÇOBAN
Yeni Fuar Merkezi heyecanı
NİDA ALTUN
NİDA ALTUN
ERKEKLERE
MAHMUT ÇİL
MAHMUT ÇİL
BAŞDÖNDÜREN GÜNDEM
 NURİ TULUM
NURİ TULUM
Dr. EMİN ACAR BEYE TÜRBE
CEM HIZLI
CEM HIZLI
Grip iseniz bol sıvı tüketin
CUMA ALİ YÜREKLİ
CUMA ALİ YÜREKLİ
ACABA!...
Yaşar Yılmaz
Yaşar Yılmaz
İNEGÖL İL OLMAK İSTİYOR
Mehmet Yurdakul
Mehmet Yurdakul
ÇOCUK EDEBİYATI YAZARI GÜLTEN DAYIOĞLU İLE “FADİŞ” ÜZERİNE BİR SÖYLEŞİ
Yusuf Kızıl
Yusuf Kızıl
SELAMLAŞMAK
Vedat Baykay
Vedat Baykay
BALTALI HANO GERÇEK Mİ!?
F.Zeynep EROL
F.Zeynep EROL
HAYATA GENİŞ PENCEREDEN BAKMAK
Erhan BİLİCAN
Erhan BİLİCAN
HASTANELERDE SEZARYEN ÇILGINLIĞI
ORHAN GÜNEŞ
ORHAN GÜNEŞ
UMUTSUZ OLMAYACAĞIZ
METİN AYDIN
METİN AYDIN
SONUNA KADAR MÜCADELE
Serkan Arslan
Serkan Arslan
SAĞLIKLI OLMAK İÇİN ÖNERİLER
Arif AĞIRBAŞ
Arif AĞIRBAŞ
Yeni Yılınız Kutlu Olmasın
Tolga Bahadır Şimşek
Tolga Bahadır Şimşek
DÖNEM SONU ENVANTERİ
ÖZDEN SUVAT
ÖZDEN SUVAT
SÜPERLER İKİNCİ YARIYA HAZIR
Cihat Sevinç
Cihat Sevinç
PERDENİN ARKASINDA NE VAR
Emre Türk
Emre Türk
Gül Bahçesine Giren Gül Kokar
Yasemin Bağoğlu
Yasemin Bağoğlu
MEDYA VE ALGI YÖNETİMİ
Enes Kara
Enes Kara
SOSYAL MEDYA VE NAZAR DEĞMESİ
Latif Sobot
Latif Sobot
KÂBE´DE Kİ GENÇLER BİZİZ
Ferit AYBAR
Ferit AYBAR
BERABER YÜRÜDÜK BİZ BU YOLLARDA ...
Şevket BOYRAT
Şevket BOYRAT
NEFİS VE ŞEYTANA KARŞI DUANIN ETKİN GÜCÜ
Orhan Atan
Orhan Atan
İLK YARININ SONU İNEGÖLSPOR
Sadullah Organ
Sadullah Organ
ALKIŞLAR İNEGÖLSPOR´A
Oya BİÇİCİ
Oya BİÇİCİ
HAFIZAMIZ OLMASAYDI…..
Ziya Polat
Ziya Polat
KAPİTALİZM´İN ÜVEY EVLADI ZORUNLU SİGORTA
Ergün ÇAĞLAR
Ergün ÇAĞLAR
BİR REFERANDUM´DAN KISA ÖZET
Dursun Öztürkoğlu
Dursun Öztürkoğlu
MEDENİYETLER ÇATIŞMASI
 Bülent Levent
Bülent Levent
ÜNİVERSİTELİLERİN İŞ BULAMAMA, İŞVERENLERİN PERSONEL BULAMAMA KAYGISI
bekir hamlakay
bekir hamlakay
Doğaseverlerin ‘Kar’ Keyfi
DOLAR
3.7777
EURO
4.6367
Bursa Hava Durumu
Bugün
Bulutlu
13°
Pazar
Sağanak
11°
Pazartesi
Karlı - Yağmurlu
-1°
Salı
Bulutlu
-2°
Başlangıç Tarihi
Bitiş Tarihi
Bursa için namaz vakitleri
İmsak Güneş Öğle İkindi Akşam Yatsi
06:32 08:17 13:16 15:39 17:58 19:30