KÖY ENSTİTÜLERİ VE EĞİTİM
Tarih: 17.4.2018 10:53:09
Yaşar Yılmaz

Köy Enstitüleri, köy öğretmeni ve eğitmeniyle köylerde tarım ve sağlık görevlisi olarak çalışacakları yetiştirmek amacıyla kurulmuş eğitim kurumlarıdır. Cumhuriyet yönetiminin toplumsal yapısını yönlendirici uygulamalarının en belirgin örneklerindendir. Bir Türkiye efsanesiydi Köy Enstitüleri.

2. Mahmut´un 1824 yılında ki fermanıyla başlayan ilköğretim mecburiyeti günümüzde de devam etmektedir. Ancak Osmanlı´lar döneminde eğitim de istenilen düzeye ulaşılamamıştır. 2345 İlkokul ve burada görevli 3061 öğretmen mevcuttu. Okuma yazma oranı % 4 tü. Cumhuriyet dönemiyle birlikte okuma-yazma seferberliği başlatılmış okul sayısı da gün geçtikçe artmıştır.

Cumhuriyet dönemi Milli Eğitim Bakanlarından Mustafa Necati Bey zamanında, 1926 yılında Kayseri ve Denizli´de açılan öğretmen okulları soruna yeterli çözüm olamayınca 1932 yılında kapatıldı.

1935 Yılında tek partili Cumhuriyet Halk Partisi döneminde ilköğretimi yaygınlaştırmak amacıyla, askerliğini onbaşı ve çavuş olarak yapmış olanların eğitmen olarak yetiştirilerek köy okullarında görevlendirilmeleri sağlandı.

Milli Eğitim Bakanı Saffet Arıkan döneminde konu kapsamlı bir şekilde ele alındı. Yurdun değişik yörelerinde köy öğretmen okulları açıldı. Bu çalışmalar Bakan Hasan Ali Yücel zamanında daha da genişletildi. O dönemde İlköğretim Genel Müdürü olan İsmail Hakkı Tonguç ( Tonguç Baba) yeni yapılanmanın mimarı oldu.

17 Nisan 1940 tarihinde çıkarılan 3803 sayılı yasayla Köy Enstitüleri kuruldu.Deneme amaçlı açılan 17 Köy Enstitüsü, 1942 yılında çıkarılan 4274 sayılı Köy Okulları ve Enstitüleri Teşkilat kanunuyla Enstitüler sağlam bir yapıya kavuştu ve sayıları 21 e yükseldi.Köy Enstitülerine, köy ilkokulunun 5. Sınıfını bitiren öğrenciler alınıyordu. Daha sonraları 3 yıllık köy okulunu bitirenlerde 2 yıllık hazırlık sınıfına alınmaya başlanıldı. Köy Enstitülerinin öğrenim süresi 5 yıldı. Karma eğitim yapılmaktaydı. İlk 3 yılı başarıyla tamamlayanlar öğretmen, geri kalanlar köy hizmetlerinde görevlendirilmek üzere ziraatçı, sağlık memuru ve köy ebesi olarak yetiştiriliyordu. Anlaşıldığı gibi Köy Enstitülerinde sadece öğretmen değil, sağlık memuru, ziraatçı ve köy ebesi de yetişiyordu.

Okullar aynı zamanda birer tarım işliği, sağlık ocağı olarak işler görecek,çeşitli tohum ve tarım araçlarının ilk denemeleri buralarda yapılacaktı.

Enstitüye alınan öğrenciler, okulun yapım işlerinde ve tarım uygulamalarında örnek çalışmalar yaptılar. Yetiştirdikleri ürünleri komşu okullarla da paylaşırlardı. Okutulan derslerin % 50 si kültür, %25 i tarım, % 25 i teknik derslerdi. Enstitülerde yetişenler görev aldıkları köylerde başarılı hizmetlerde bulundular. Türkiye´nin kalkınmasının temel yapı taşlarını bunlar oluşturdu.

Köy Enstitülerinin başarısı, köyde orta çağ zihniyetinde olan toprak ağalarını ürküttü. Köyde ağanın ve imamın saygınlığını sarsan bir başka otorite öğretmen, köy enstitüleriyle tarih sahnesine çıkmıştır.

Çok partili döneme geçildikten sonra, 1946 yılında kurulan Demokrat Parti´nin yoğun eleştirilerine maruz kalan köy enstitüleri bu dönemde belirgin duraklama geçirdi. Öğrenci alımları engellenmeye başlandı. Öğretim kadroları değiştirildi. İsmail Hakkı Tonguç görevden alındı. Köy Enstitüleri, kominiz mi çağrıştırıyor, buralar fuhuş yuvası haline geldi gibi çirkin iftira ve karalamalarla yıpratıldı. Sırf siyasi rant sağlamak maksadıyla çıkartılan bu dedikodular, Türkiye´nin köyden kalkınma hamlesine ve hedeflerine köstek oldu. Bu gün köyler boşaldı, okullar çürümeye terk edildi. Türk bayrağı, köy okullarının gönderinde dalgalanmaz oldu.
1951 Yılında Köy Enstitülerinin programı, klasik öğretmen okullarının programıyla birleştirildi. 1954 yılında çıkarılan 6234 sayılı yasayla Köy Enstitüleri tümüyle kapatıldı.

Köy Enstitüleri,çok sayıda öğretmen ve eğitmen yetiştirmenin, köy çocuklarına öğrenim görme olanağı sağlamanın yanı sıra, Türkiye´nin kültür yaşamına damgasını vurmuştur. Köy kökenli aydın kuşağı yaratan köy enstitüleri, bütün eleştirilere karşın kalıcı bir iz bırakmıştır. Edebiyatımızın usta kalemleri, yazarları buralardan yetişenler olmuştur. Unutulmaz eserleri olan, Fakir Baykurt, Mahmut Makal, Ümit Kaftancıoğlu, Rıfat Ilgaz, Talip Apaydın, Mehmet Başaran, Osman Şahin gibi değerli yazarlar bu okullardan yetişmiştir. Köy Enstitüsü mezunlarını saygıyla anıyorum.

Anahtar Kelimeler: ENSTİTÜLERİ, EĞİTİM
Okuyucu Yorumları (0 yorum)
Adınız Soyadınız *
E-Posta *
 
Telefon
Güvenlik *
Yenile
 
Yorumunuz *
Yazarın Diğer Yazıları
TEHLİKENİN FARKINDA MISINIZ? (12 Nisan 2018 - Perşembe)
LAİKLİK NEDİR? NE DEĞİLDİR? (11 Nisan 2018 - Çarşamba)
1 NİSAN ŞAKASI ve GELEN ZAMLAR (03 Nisan 2018 - Salı)
GÜNCELLEME (01 Nisan 2018 - Pazar)
AFRİN ZAFERİ (23 Mart 2018 - Cuma)
FETÖ MAĞDURLARI (21 Mart 2018 - Çarşamba)
ÇANAKKALE SAVAŞLARI (19 Mart 2018 - Pazartesi)
DÜNYA EMEKÇİ KADINLAR GÜNÜ (09 Mart 2018 - Cuma)
YALAN, GIYBET, BÜHTAN VE İFTİRA (06 Mart 2018 - Salı)
ALLAH İLE ALDATMAK (28 Şubat 2018 - Çarşamba)
ÇOCUK İSTİSMARLARI YIKILAN HAYALLER (25 Şubat 2018 - Pazar)
SİYASET VE DİPLOMASİ (20 Şubat 2018 - Salı)
SÜRÜCÜ KURSLARINDA EĞİTİM VE TRAFİK (14 Şubat 2018 - Çarşamba)
KÖYE DÖNÜŞLER (11 Şubat 2018 - Pazar)
EĞİTİM VE KADINLAR (08 Şubat 2018 - Perşembe)
BURSEYA DAĞINDAKİ TÜRK BAYRAĞI (02 Şubat 2018 - Cuma)
ZEYTİN DALI (30 Ocak 2018 - Salı)
GÜZEL YURDUM (24 Ocak 2018 - Çarşamba)
EĞİTİMDE DAYAK OLMAZ (23 Ocak 2018 - Salı)
İNEGÖL İL OLMAK İSTİYOR (18 Ocak 2018 - Perşembe)
CUMHURİYET VE DEMOKRASİ (16 Ocak 2018 - Salı)
EĞİTİM ÜZERİNE ÖNERİLERİM (04 Ocak 2018 - Perşembe)
BİZ NEDEN BÖYLE OLDUK? (02 Ocak 2018 - Salı)
EĞİTİM VE MEDYA (28 Aralık 2017 - Perşembe)
EĞİTİM VE İNEGÖL´ÜN İL OLMASI (26 Aralık 2017 - Salı)
Eğitim ve Öğretmen (21 Aralık 2017 - Perşembe)
EĞİTİM VE SURİYELİLER (19 Aralık 2017 - Salı)
Eğitim ve Cemaat (14 Aralık 2017 - Perşembe)
EĞİTİM (12 Aralık 2017 - Salı)
Sayfa:
Serdar Nalcı
Serdar Nalcı
ÇENE EKLEMİ RAHATSIZLIKLARI
Uğur Bayram
Uğur Bayram
SEÇİM ÇALIŞMALARI DEĞİŞSİN
Turhan Şahin
Turhan Şahin
ÇANAKKALE SAVAŞINDA İKİ İNEGÖL´LÜ
CİHAT DÜNDAR
CİHAT DÜNDAR
YANLIŞ BİLEN EĞİTİMCİLER
Melike Çalışkan
Melike Çalışkan
OKULA ADAPTASYONU HIZLANDIRMAK MÜMKÜN
İBRAHİM ÇOBAN
İBRAHİM ÇOBAN
Yeni Fuar Merkezi heyecanı
NİDA ALTUN
NİDA ALTUN
ERKEKLERE
MAHMUT ÇİL
MAHMUT ÇİL
BAŞDÖNDÜREN GÜNDEM
 NURİ TULUM
NURİ TULUM
Dr. EMİN ACAR BEYE TÜRBE
CEM HIZLI
CEM HIZLI
Grip iseniz bol sıvı tüketin
CUMA ALİ YÜREKLİ
CUMA ALİ YÜREKLİ
"ALLAH´A DİNİNİZİ Mİ ÖĞRETMEYE ÇALIŞMAK..."
Yaşar Yılmaz
Yaşar Yılmaz
KÖY ENSTİTÜLERİ VE EĞİTİM
Mehmet Yurdakul
Mehmet Yurdakul
ÇOCUK EDEBİYATI YAZARI GÜLTEN DAYIOĞLU İLE “FADİŞ” ÜZERİNE BİR SÖYLEŞİ
Yusuf Kızıl
Yusuf Kızıl
HASTA OLMAYA GÖR
Dr. Ömer Faruk Atan
Dr. Ömer Faruk Atan
MİRAÇLA GELEN HEDİYE, NAMAZ
Uzm. Psikolog Gülizar Şehitoğlu
Uzm. Psikolog Gülizar Şehitoğlu
AİLE İÇİ İLETİŞİMDE KİLİT NOKTALAR
Zeynep Nisa KAŞKIR
Zeynep Nisa KAŞKIR
Gecikmiş Hoşgörü Sahipleri
İsmail YILDIRIM
İsmail YILDIRIM
MEHMET AKİF ERSOY MİLLİ-MANEVİ DEĞERLERİMİZDEN BİRİDİR
Vedat Baykay
Vedat Baykay
BALTALI HANO GERÇEK Mİ!?
F.Zeynep EROL
F.Zeynep EROL
İYİ GÜN İÇİN DE DOST LAZIM
Erhan BİLİCAN
Erhan BİLİCAN
HASTANELERDE SEZARYEN ÇILGINLIĞI
ORHAN GÜNEŞ
ORHAN GÜNEŞ
DELİKANLI ŞEMPANZE ROMEO
METİN AYDIN
METİN AYDIN
THE END!
Serkan Arslan
Serkan Arslan
SAĞLIKLI OLMAK İÇİN ÖNERİLER
Arif AĞIRBAŞ
Arif AĞIRBAŞ
Yeni Neslin Çanakkale Savaşı Hakkında Bilmesi Gerekenler
Tolga Bahadır Şimşek
Tolga Bahadır Şimşek
DÖNEM SONU ENVANTERİ
ÖZDEN SUVAT
ÖZDEN SUVAT
İNEGÖLSPOR DOLUDİZGİN
Mehmet YURDAKUL
Mehmet YURDAKUL
YAZAR ADEM ÖZBAY İLE ‘YAZARLIK´ SÖYLEŞİ
Cihat Sevinç
Cihat Sevinç
PERDENİN ARKASINDA NE VAR
Emre Türk
Emre Türk
Gül Bahçesine Giren Gül Kokar
Yasemin Bağoğlu
Yasemin Bağoğlu
MEDYA VE ALGI YÖNETİMİ
Enes Kara
Enes Kara
SOSYAL MEDYA VE NAZAR DEĞMESİ
Latif Sobot
Latif Sobot
KÂBE´DE Kİ GENÇLER BİZİZ
Ferit AYBAR
Ferit AYBAR
BERABER YÜRÜDÜK BİZ BU YOLLARDA ...
Şevket BOYRAT
Şevket BOYRAT
İLGİSİZLİK SEVGİ VE DOSTLUKLARI YOK EDER
Orhan Atan
Orhan Atan
PLAY-OF İDDİASI KALMAYAN İNEGÖLSPOR EVİNDE LİDERE KOLAY KAYBETTİ
Sadullah Organ
Sadullah Organ
CANIN SAĞ OLSUN İNEGÖLSPOR
Oya BİÇİCİ
Oya BİÇİCİ
HAFIZAMIZ OLMASAYDI…..
Ziya Polat
Ziya Polat
KAPİTALİZM´İN ÜVEY EVLADI ZORUNLU SİGORTA
Ergün ÇAĞLAR
Ergün ÇAĞLAR
BİR REFERANDUM´DAN KISA ÖZET
Dursun Öztürkoğlu
Dursun Öztürkoğlu
MEDENİYETLER ÇATIŞMASI
 Bülent Levent
Bülent Levent
ÜNİVERSİTELİLERİN İŞ BULAMAMA, İŞVERENLERİN PERSONEL BULAMAMA KAYGISI
bekir hamlakay
bekir hamlakay
Doğaseverlerin ‘Kar’ Keyfi
DOLAR
4.0332
EURO
4.9670
Bursa Hava Durumu
Bugün
Güneşli
28°
Çarşamba
Güneşli
27°
13°
Perşembe
Fırtına
26°
13°
Cuma
Gök gürültülü sağanak yağış
25°
15°
Başlangıç Tarihi
Bitiş Tarihi
Bursa için namaz vakitleri
İmsak Güneş Öğle İkindi Akşam Yatsi
06:32 08:17 13:16 15:39 17:58 19:30